श्रद्धा

प्रथमत: अंधश्रद्धा या शब्दाचा विचार केला पाहिजे अंध + श्रद्धा असे दोन शब्द त्यात आहेत .श्रद्धा या शब्दात श्रत व धा असे दोन शब्द आहेत श्रत म्हणजे सत्य धा म्हणजे धारण करणे य़ा बाबत मला असा प्रश्न असा विचारावासा वाटतो की जर श्रद्धा सत्याला धारण करणारी तर तिला आंधळी कसे म्हणता येईल म्हणून अंधश्रद्धा हा शब्दाच (अंधळा डोळस) या शब्दाप्रमाणे चुक आहे . श्रद्धा या शब्दाचा शास्त्रीय अर्थ असा आहे की ज्यांच्या सत्यते बद्दल निश्चय आहे अशा व्यक्ती ग्रंथ या बद्दल असलेला जो पराकोटीचा विश्वास त्यास श्रद्धा म्हणतात .उदाहरणार्थ आपली आई जेव्हा आपल्याला सांगते की हे तुझे वाडील आहेत तेव्हा कोणाला  त्या व्यक्तीची डी एन ए टेस्ट करून खात्री करून घ्यावी असे वाटत नाही य़ाला श्रद्धा म्हणतात . आता प्लांचेट इत्यादी गोष्टी आहेत या श्रद्धा या सदरा खाली येत नाहीत तर या रूढी आहेत काही भारतीय आहेत तर काही पाश्च्यात्य  आहेत ज्या रूढी चुक आहेत त्या नक्कीचं सोडल्या पाहिजेत आणि आपण जेव्हा श्रद्धा ठेवतो तेव्हा ज्या व्यक्तीवर संप्रदायावर ग्रंथावर ठेवतो त्या आधी त्याच्या सत्यासत्यतेची खात्री करून मगच तेथे श्रद्धा ठेवावी असा नियम आहे .  विठठ्लाला साकडे घालणे ही अंधश्रद्धा नाही कारण देवास साकडे कोणत्या गोष्टॆकरिता घालावे की जी गोष्ट आपल्या हातात नाही .पाउस पडणे ईत्यादी गोष्टी निसर्ग( कोणी एका अद्भूत शक्ती ) नियंत्रित करते व ती शक्ती मानवाच्या वागण्या प्रमाणे त्या गोष्टी नियंत्रित कटारे त्यास ऋत असे म्हणतात व अद्भूत शक्तीचे प्रतीक म्हणून विठ्ठलाला साकडे विनंती केली जाते .प्रस्तुत मत हे माझे व्यक्तिगत मत आहे य़ोग्यायोग्यतेचा विचार आपण करावा ।